woensdag 31 augustus 2016

Wat is het oudste land ter wereld?


San Marino heeft de beste papieren voor die titel.
Het stadsstaatje zou in 301 zijn gesticht door een steenhouwer, genaamd Marinus van Rimini.
Hij was op de vlucht voor de vervolging van christenen in het Romeinse Rijk en stichtte een geheime gemeenschap op een bergtop on de Apennijnen.


Dit onofficiële landje komt al voor in een document van een monnik uit 511.
De grondwet van het huidige San Marino wordt voor het eerst beschreven in een serie Latijnse boeken uit 1600.
Deze Leges Statuta Marini staan bekend als de oudste staatsdocumenten ter wereld die nog steeds in gebruik zijn.
Toch is China mogelijk ouder dan San Marino.


De constructie van de Chinese muur begon al in de tweede eeuw voor Christus.
Dan zijn er ook nog resten van ruim 3000 jaar oude beschavingen gevonden in Griekenland en Iran.
Maar deze samenlevingen hadden andere grenzen en leken in niets op de huidige staten, dus tellen eigenlijk niet mee.

dinsdag 30 augustus 2016

Sinds wanneer eten we snoep?


Het eerste Nederlandse snoep was gemaakt van suikerriet.
Aan het begin van de 16e eeuw kwamen drogisten op het idee om rietsuiker te mengen met water en soms cacao.


Zo ontstond borstplaat, dat in eerste instantie werd verkocht als medicijn tegen verkoudheid maar al snel een populaire attractie werd.
Het was wel een delicatesse voor de rijken, omdat suikerriet en cacao per schip moesten worden aangevoerd vanuit Azië, Afrika of het Caribisch gebied.
Dat maakte het snoep duur.
In 1747 ontdekte een Duitse apotheker dat suiker ook uit beetwortels (suikerbieten) te halen is en die groeiden gewoon in Europa.
Daarop begonnen alle bakkers goedkoop snoepgoed te maken en te verkopen.


Onze voorkeur voor zoetigheid is trouwens al veel ouder.
De oude Egyptenaren maakten ook al een soort snoep door dadels door de honing te rollen.

maandag 29 augustus 2016

Wat is de oudste Nederlandse familie?



Familienamen werden in de Nederlanden pas officieel vastgelegd omstreeks 1811 tijdens het bewind van Napoleon Bonaparte.
Voor die tijd vernoemden welgestelde families zich vaak naar de naam van de stad of het dorp waar ze woonden.
Vooral adellijke familienamen duiken al vroeg op in archieven.


De oudste familiestamboom die nog is te reconstrueren, is die van het geslacht Van Coeverden.
Deze familie bezat lange tijd burchten in de omgeving van de Drentse stad Coevorden.
De geschiedenis van de 'Van Coeverdens' begon halverwege de 12e eeuw toen de dochter van de burggraaf van de Drentse stad Coevorden trouwde met een zekere Hendrik van Borculo.
Hun achterkleinzoon Reinald vernoemde zichzelf in 1232 naar zijn moeder, hij nam voor het eerst officieel de achternaam van Coeverden aan.
Het adellijke geslacht Van Wassenaer is de oudst bekende familie uit het graafschap Holland.
De stamvader was een ridder met de naam Philips van Wassenaer die tussen 1200 en 1223 heeft geleefd.

zondag 28 augustus 2016

Hoe is de Bible Belt ontstaan?


De lijn loopt van het westen van Overijssel naar Zeeland.
Daarbinnen wonen veel orthodoxe protestanten.
Waarom juist daar?


Er zijn meerdere verklaringen.
De romantische uitleg is dat de Bible Belt is ontstaan tijdens de Tachtigjarige Oorlog.
Protestantse Oranjegezinden streden destijds tegen de katholieke Spanjaarden.
En de frontlijn waar deze oorlog werd uitgevochten, zou later grofweg de grens worden tussen protestant en katholiek Nederland.
Waarom mensen op deze grens dan zo conservatief zijn?
Dat zou kunnen komen doordat de katholieke dreiging continu vlakbij was.
Als tegenreactie zouden protestanten op de grens extra streng in hun geloof zijn geworden.


Maar volgens theoloog en historicus Peter van Rooden, die onderzoek deed naar de uitwisseling van predikanten tussen kerkgemeenten, ontstond de bijbelgordel pas in de tweede helft van de 19e eeuw.
'Zwaardere' predikanten zorgden er destijds voor dat een gemeente orthodox werd.
Veel van de orthodoxe gemeenten liggen dichtbij elkaar en vormen zo de Bible Belt.

vrijdag 26 augustus 2016

Wat is het meest invloedrijke kunstwerk uit de 20e eeuw?


De organisatoren van de Turner Prize (een belangrijke Britse kunstprijs) vroegen in 2004 aan 500 bekende kunstenaars, curatoren en kunsthandelaren van over de hele wereld welk object uit de 20e eeuw zij het meest invloedrijk vonden.
De uitkomst was nogal verrassend.


Deze groep van experts koos voor een pisbak van wit porselein dat in 1917 op een tentoonstelling in New York onder de naam Fountain geëxposeerd werd door de Franse kunstenaar Marcel Duchamp.
De wereld was destijds in schok.
Volgens de kunstkenners liet Duchamp hiermee voor het eerst zien dat alledaagse voorwerpen ook als kunstvoorwerp kunnen worden ingezet.


Duchamps idee kreeg veel navolging, zoals bijvoorbeeld van de Britse kunstenaar Damien Hirst die in 1911 een haai op sterk water presenteerde als kunst.